Category: технологии

Гечдехьа, нана...

Нана… ХIун хир ду хьол хьоме а, деза а?!.. Хьайн дайнчу, къинхетамечу куьйгаца дIаойъу ахь муьлхха а бала, синтем бо са бIарзделла хьийзачу дагна. ТIулг хуьлий лаьтта хьо, хьайн доьзалхо ларвеш, дахаран баланашна, гIайгIанашна дуьхьал а яьлла. Нана… ХIун аьлла хьостур дар-те хьан дог?! Тхо декхарийлахь ду хьуна хьалхьа, нана… Ма хала кхиийна-кх ахь тхо. Ма къиза дьуне диъна-кх ахь… ТIемах, зенах-зуламах довддийна, тхо кIелхьара даха гIерташ, хийрачу мехканашкахула хийлла йиттина ахь декъаза йорт… Ма ца бо-кх хьан хам. Ас ца бо-кх…  Юх-юха а дохко юьйлу… Гечделахь, йа АллахI! Гечделахь, нана!..

…Ма турпала наной бу-кх вайн нохчийн наной! Церан санна доьналла, яхь, къинхетам, иман, собар долуш  зударий бан а буй-те олий, дагадогIу… Амма сан ойланехь цхьа а шеко-м ца хуьлу… Делахь а, нохчийн наношка кхочуш кхин зударий цахилар керладоккхуш, и ойла йогIу сан коьрте… ХIан-хIа, ас ца боху кхечу къаьмнех болу наной ледара бу. «Нана» боху дош муьлххачу маттехь аьлча а, и нана муьлххачу къомах хилча а – цулла хаза дош а, цулла деза адам а хуьлийла дац адаман дахарехь. Муьлххачу махкара елахь а, муьлххачу къомах елахь а сийлахь ю нана! Делахь а, нохчийн маттахь ма исбаьхьа а дека-кх и дош! Суна санна шуьна а хезий-те иза иштта хаза: нана, нана…

Ма тоьур дац-кх тептарш нохчийн нанойх лаьцна дийца… Ма дукха баланаш лайна-кх цара, ма хийлла хало гина-кх, ма чIогIа дилхина-кх церан бIаьргаш… Къизалла, мацалла, шело, нохчийн къам махках даккхар, харцо, тIом, адамийн декъеш, дохийна урамаш, дай баьхна шахьарш а, ярташ а… И дерриге шайн бIаьргашца гина-кх царна, гина кхин эзарнаш баланаш а… Делахь а, яхь дIа-м ца елла… Цхьанна а бовза-м ца бовзийтина шайн кийрара бала.

Нохчийн нанойн коьрта масал ду суна сайн нана. Кест-кестта ойла йо ас… Муха лайна-те цо оццул дукха баланаш… Цхьайтта шарахь цхьаьна классехь дешна, жимчохь дуьйна цхьаьна хьалакхиъна, вовше дезаш-лоруш хилла, эххар а, Делан лаамца цхьаьнакхетта долу ши адам... Хазахетар а, халахетар а, дахаран халонаш, чолхенаш, дерриге цхьаьна ловш, доькъуш, ворхI шарахь бертахь даьхна ши адам дIасакъастар – ма хала хIума ду-кх… Делахь а, Дала кхоьллина ду вай дерриге а, Цуьнга духадерза дезаш а ду… Карахь 5 шо кхаьчна кIант а волуш, со кийрахь ю-яц ца хууш, хьуо цхьалха йисича, хIун дира-те ахь, нана?!.. Муха лайра-те и бала хьан жимчу даго?.. Ткъе итт шо… Ма жима хан яр-кх иза, дуьненахь хьуо цхьалха йиса... Амма къона елахь а, доьналлица чекхъелира хьо, собарца тIеийцира Делан кхел, цхьанна а хьайн бIаьрхиш ца гойтуш… Хьайн кийра бузонза а, тхуна  кхача баош, айхьа шело лайна а, тхо довха лелош, мел хала зама хиларх, мерзниг бен ца яош, хазниг бен тIе ца духуш, лелийна ахь тхо. Дукха шахьарш тиллина ахь, тхо тIемах довддийна, тхуна кхерамзалла а, паргIато а лоьхуш. Дуккха а ду дийца хьан доьналлех лаьцна а, нохчийн нанойн доьналлех лаьцна а… Мел дукха диканаш оха дарх, мел чIогIа тхо хьестадаларх, шуна хьалха долу тхайн декхар меттахIотталур дац тхоьга. Баркалла шуна, тхан сийлахь наной! Баркалла, сан нана, хьуо цхьалха йисича, тхо тесна а ца дуьтуш, хамталла ца деш, массо вуочу хIуманах лардеш, ийманехь-исламехь тхо кхиорна!.. Гечделахь, нана, ас лаамаза хийлла хьуна динчу халахетарна, лаамаза ас хьан бIаьргех мел далийтинчу хинна, хеназа къежъеллачу хьан месашна, хууш, ца хууш, хьан дагна ас мел бинчу цатаманна… Хьо къинт1ера ца яьлча, йижа каш долуш яц-кх со. Гечдехьа, нана, гечдехьа суна…